Önemli Dosyaları Şifreyle Koruma Rehberi

Bir dizüstü bilgisayar kaybolduğunda asıl kayıp cihaz değildir. İçindeki vergi belgeleri, sözleşmeler, kimlik fotokopileri ve parola notlarıdır. Windows oturum şifreniz bu verileri korumaz; diski söküp başka bir makineye bağlayan biri her şeyi okuyabilir. Gerçek koruma için şifreleme gerekir. İyi haber şu: Windows ve macOS'ta işi halleden araçlar hazır geliyor. Aşağıda hangi durumda hangi dosya şifreleme yöntemi mantıklı, adım adım anlatılıyor.

Önce Karar: Tüm Disk mi, Tek Klasör mü?

Şifrelemeye başlamadan önce neyi koruduğunuzu netleştirin. İki yaklaşım var ve amaçları farklı.

• Tam disk şifreleme: Cihaz çalınırsa veya kaybolursa devreye girer. Sistem açıkken dosyalar normal şekilde erişilebilir durumdadır.
• Kapsayıcı (container) şifreleme: Belirli bir klasörü ya da sanal diski ayrı bir parolayla kilitler. Bilgisayar açıkken bile kilitli kalır. Aile bilgisayarı, ortak kullanım veya USB bellek için doğru seçim.

Çoğu kullanıcı için ideali ikisini birlikte kullanmaktır: disk şifreli, hassas klasör ayrıca kilitli.

Windows Tarafı

BitLocker ile Sürücüyü Şifrelemek

BitLocker, Windows Pro ve Enterprise sürümlerinde bulunur. Home sürümünde tam BitLocker yoktur; onun yerine "Cihaz şifrelemesi" adıyla sınırlı bir sürüm sunulabilir.

1. Denetim Masası veya Ayarlar üzerinden BitLocker yönetimini açın.
2. Sistem sürücüsü için "BitLocker'ı aç" seçeneğine tıklayın.
3. Kurtarma anahtarını kaydedin. Microsoft hesabı, dosya veya yazıcı çıktısı seçenekleri vardır.
4. "Yalnızca kullanılan alanı şifrele" yeni cihazlarda hızlıdır. Eskiden veri barındırmış bir diskte "tüm sürücüyü şifrele" daha güvenlidir.
5. Şifreleme arka planda sürer, bilgisayarı kullanmaya devam edebilirsiniz.

Taşınabilir diskler ve USB bellekler için BitLocker To Go aynı menüde yer alır. Bu seçenekte parola belirlersiniz; belleği başka bir Windows makinesine taktığınızda parola sorulur.

Tek Dosya ve Klasör İçin EFS

Dosyaya sağ tıklayıp Özellikler > Gelişmiş > "İçeriği şifrele" kutusunu işaretlemek, EFS'yi devreye sokar. Dikkat edilmesi gerekenler:

• Şifreleme Windows kullanıcı hesabınıza bağlanır. Hesabınızla giriş yaptığınızda dosya otomatik açılır.
• Sertifikayı yedeklemezseniz, sistemi yeniden kurduğunuzda dosyalara erişemezsiniz. Bu yüzden certmgr üzerinden sertifika dışa aktarımı şart.
• FAT32 biçimli USB belleklerde çalışmaz, yalnızca NTFS destekler.

Şifreli Sanal Disk Oluşturmak

Belgelerinizi tek bir kilitli kutuda tutmak istiyorsanız pratik bir yol var:

1. Disk Yönetimi'nden "VHD Oluştur" ile sanal disk dosyası yapın.
2. Diski başlatıp NTFS olarak biçimlendirin.
3. Bu sürücüye BitLocker uygulayın ve parola belirleyin.
4. Kullanmadığınızda VHD'yi ayırın. Geride sadece açılamayan tek bir dosya kalır.

macOS Tarafı

FileVault

Sistem Ayarları > Gizlilik ve Güvenlik altındaki FileVault, başlangıç diskini tümüyle şifreler. Apple silikon işlemcili modellerde donanım hızlandırma sayesinde performans kaybı fark edilmez.

• Kurtarma anahtarını iCloud'da tutmak kolaylık sağlar; yerel olarak saklamak ise daha bağımsızdır.
• Kurtarma anahtarını kaybederseniz ve giriş şifresini de unutursanız veriler geri gelmez.
• Birden fazla kullanıcı varsa her hesabın kilidi açma izni ayrıca verilir.

Disk İzlencesi ile Şifreli Görüntü

macOS'ta klasör şifrelemenin en temiz yolu şifreli disk görüntüsüdür:

1. Disk İzlencesi'ni açın, Dosya > Yeni Görüntü > Klasördan Görüntü yolunu izleyin.
2. Şifrelemek istediğiniz klasörü seçin.
3. Şifreleme olarak 256 bit AES'i işaretleyin ve parola girin.
4. Görüntü biçiminde "okuma/yazma" seçerseniz sonradan içine dosya eklenebilir.
5. Oluşan .dmg dosyasına çift tıklandığında parola istenir. İşiniz bittiğinde bağlantıyı kesin.

Harici disk için daha da hızlı bir yol: Finder'da diske sağ tıklayıp "Şifrele" seçeneğini kullanmak. Disk APFS veya HFS+ ve GUID bölüm haritasına sahip olmalıdır.

Belge Düzeyinde Parola ve Paylaşım

Tek bir dosyayı e-posta ile göndereceksiniz diye tüm diski şifrelemeye gerek yok. Uygulama içi parolalar bu iş için yeterli:

• Word, Excel ve PowerPoint: Dosya > Bilgi > Belgeyi Koru > Parola ile şifrele.
• PDF: macOS'ta Önizleme uygulamasından "PDF olarak aktar" sırasında şifreleme kutusu; Windows'ta Word üzerinden PDF kaydederken seçenekler menüsü.
• Arşiv dosyaları: ZIP formatının parola koruması zayıftır. Arşiv gönderecekseniz AES-256 destekleyen 7z formatını tercih edin.
• Parolayı asla dosyayla aynı kanaldan iletmeyin. Dosya e-postayla giderse parola telefonla söylenmeli.